Şüphesiz 2010-11 sezonunun en büyük sürprizi, Schalke'nin Şampiyonlar Ligi'nde yarı final oynamasıydı. Gelsenkirchen ekibi Almanya'da uzun süredir büyük takımlardan birisi haline gelmişti ama yarım asırdan bu yana ligi kazanamamıştı ve sadece bir kez Şampiyonlar Ligi'nde çeyrek finale çıkmıştı.

Fakat öte yandan, Schalke'nin son 12 ayda Avrupa'nın en çok kazanan kulüpleri arasında 16. sıradan 10. sıraya yükselişini görmek sürpriz olmadı. Deloitte'in 2012 Futbol Para Ligi listesinde de görüldüğü üzere, Ruhr ekibi 2009-10 sezonundaki 139.8 milyon avroluk gelirini 2010-11 sezonunda 202.4 milyon avroya çıkardı.

Aslında Schalke'nin mali yapısı ticari gelirler (pazarlama) üzerine kurulu olduğundan onların Şampiyonlar Ligi'nden gelecek paraya bağlı olmadığı bir gerçek. 2009-10 ve 2010-11 sezonu arasında bu alanda yüzde 15'lik bir büyüme oldu -79.0 milyon avrodan 90.9 milyon avroya- ve bu gelirler toplam cironun yaklaşık olarak yüzde ellisini karşılıyor.

Bu, Bundesliga takımlarının tipik bir modeli ve Avrupa'nın diğer büyük liglerindeki takımlardan farklı. Zira o takımların çoğu yayın ve maç biletleri gelirlerine bel bağlamış durumdalar ki bu da o kulübün Şampiyonlar Ligi'nde oynamasını hayati derecede önemli bir hale getiriyor.

SCHALKE'NİN GELİR DAĞILIMI

Mavi: Maç günü gelirleri - Yeşil: Yayın gelirleri - Sarı: Ticari gelirler (pazarlama gelirleri)

Bu modelin ticari gelirlere bel bağlamasının bir sonucu olarak Schalke'nin yayın ve bilet gelirlerindeki muhteşem artış adeta kulübün başına konmuş bir talih kuşu oldu zira Şampiyonlar Ligi'ndeki başarıları bu alanda onlara büyük fayda sağladı.

Giderler bir önceki yıla oranla daha fazlaydı çünkü yazın önemli transferler yapılmıştı ama Ruhr ekibi Avrupa turnuvalarındaki başarıya güvenmiyordu. Neticede ticari olmayan alanlardan gelen gelirlerde 50.7 milyon avroluk artışın büyük kısmı borçları ödeyebilecekti. En basit tabirle, Şampiyonlar Ligi futbolu Schalke'nin daha yükseklere ulaşabilmesi için lükstü, kulübün kurtulabilmesi için bir ihtiyaç değildi.

Aynısı Avrupa'nın büyük takımlarının çoğu için söylenemez. Inter'in 2010-11'deki gelirinin yüzde 58'i TV yayınlarından geldi. İş modelinin küçük bir kısmı pazarlamaya dayanan Nerazzuri, finansal yapısında sırtını hem ligde hem Avrupa'da istikrarlı performansa dayamıştı. Bu sezon Serie A'yı ilk üç takım içinde bitiremezlerse mali düşüş büyük olacak ve kulüp yönetimi zararı kapatmak için satış yapmak zorunda kalacak.

SCHALKE'NİN GELİR ANALİZİ

Yukarıdan aşağıya: Maç günü, yayınlar, pazarlama

Inter, rekabet seviyesini korumak adına Şampiyonlar Ligi'ne ihtiyaç duyan tek takım değil. Arsenal ve Chelsea'nin -sırasıyla- gelirlerinin %80 ve %75'i yayın ve maç günü gelirlerinden oluşuyor. Bu paraların büyük bir kısmı Premier Lig'in kârlı TV yayını anlaşmalarına ve taraftarların fahiş fiyatlı biletlere gösterdiği rağbete bağlı.

Ama iki kulüp özelinde de Şampiyonlar Ligi'nde olmamak onların mali gidişatına muazzam bir düşüş yaşatır. Kaderin bir cilvesidir ki, iki takım da bu sezon Şampiyonlar Ligi'ne katılamama tehlikesi yaşıyorlar.

Halihazırda devam eden sezonda Manchester United, Şampiyonlar Ligi'nden elendiği için 20-30 milyon avroluk bir gelir kaybı yaşayacak. Kırmızı Şeytanlar 2010-11 ve 2009-10 sezonlarında UEFA'dan sırasıyla 53.2 milyon ve 46.4 milyon avro kazanmıştı ve bu da kulübün büyük borcuna önemli bir katkı yapmıştı. Bu sezon gruplarda elenmiş olmalarından sonra UEFA'dan gelecek gelirin 20 milyon avro civarında olması bekleniyor.

Deloitte'in 2012 Futbol Para Ligi listesindeki ilk 10 takımdan sadece Schalke ve Liverpool bu sezon Şampiyonlar Ligi'nde mücadele etmeyen iki takım oldu.

İki takım da mali başarısını pazarlama gelirleri üzerinden kazandı, Alman ekibi Avrupa devi AC Milan'dan 900 bin avro daha az bir meblağı kasasına koydu. Schalke performansındaki dalgalanmalara alışkın, olaya işletme açısından bakınca da sonuçları 'roller-coaster' sürer gibi götürmeye muktedir. Fakat Avrupa'nın geleneksel güçlerinin çoğu hazır değil ve başarı da garantisiz olduğuna göre, onların geleceği de belirsiz.

Avrupa'da işler değişiyor, birçok büyük takım zayıflarken birçok yeni güç doğuyor. Finansal Fair Play kurallarının etkisini şimdiden hissettirmesi de büyük takımların zengin sahipleri borçlarını silmek üzere "göreve çağırmasını" mümkün kılmayacak. Mali yapısı Şampiyonlar Ligi'ne bağlı olan birçok takım gelecek senelerde ciddi tehlike içinde olacak. Manchester United şimdiden bir darbe aldı ve bunun etkilerini gelecekte göreceğiz. Şimdi de Inter, Arsenal ve Chelsea'nin yanı sıra birçok takım ağır darbeler alabilir.

Benzer Konular: