Konu: Windows'da bulunan araç ve özelliklerin karşılıkları

Bu bölümde ilk defa Pardus kullanacak bir Windows kullanıcısının alışkanlıklarından yola çıkarak kısa ve teknik bilgi içermeyen bir bilgilendirme ve doğru yönlendirme yapmak hedeflenmiştir. Teknik bilgi ve ayrıntılar başka bir başlık açılarak bağlantı verilmiştir.


Masaüstü

Pardus öntanımlı masaüstü olarak KDE kullanmaktadır.
Pardus 2009 ile birlikte Plasma teknolojisini kullanan KDE4 bulunmaktadır. Plasma ile birlikte masaüstü kavramı yerini Plasma çalışma ortamı'na bırakmıştır. Plasma masaüstünde ev dizini içerisindeki "Masaüstü" dizini içeriği "Dizin Görünümü" adlı bir plasma programcığı ile masaüstünde görüntülenir.
Pardus 2008 ve önceki sürümlerde kullanılan KDE3 masaüstü ortamı Windows ile hemen hemen aynıdır. KDE3 masaüstü ortamında masaüstündeki dosyalar kullanıcının ev dizini içerisindeki Desktop dizininde tutulur.
Ayrıca Windows'tan farklı olarak birden çok sanal masaüstü kullanılabilir, Pardus panelindeki "Sayfalayıcı" ile sanal masaüstleri arasında geçiş yapılabilir.
Görev Çubuğu : Plasma Paneli / KDE paneli

Pardus 2009 sürümü ile Windows'tan farklı olarak Plasma Paneli kullanılmaktadır, bu panel aslında Plasma çalışma ortamı'nın bir parçasıdır.
Pardus 2008'de ise öntanımlı olarak KDE3'ün Kpanel uygulamasını kullanır. KDE3 panelinde görev çubuğu sadece panelin bir parçasıdır.
Başlat menüsü: Pardus menüsü

Pardus 2009'da Windows'daki Başlat menüsüne benzeyen "Uygulama Başlatıcı" adlı Plasma programcığı öntanımlı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca panele daha çok özellik barındıran "Lancelot Uygulama Çağırıcı" programcığı da eklenebilir.
Pardus 2008'de ise öntanımlı olarak KDE'nin Kmenu uygulaması kullanılır. Bu menü Windows'un başlat menüsüne çok benzemektedir. Menü, panele eklenip çıkarılabilen bir uygulama şeklindedir.
Bilgisayarım: Sistem

Windows'daki Bilgisayarım simgesinin işlevsel olarak Pardus'ta tam bir karşılığı yoktur ancak bu işlevi en iyi karşılayan uygulama Pardus menüsündeki Sistem Bilgileri aracıdır. Bu araç ile sisteminizin genel durumunu ve depolama aygıtlarının kullanım oranlarını görebileceğiniz gibi bu aygıtlara ve ağ komşularına kısa yoldan ulaşmanızı da sağlar.
Bu uygulama KDE'nin bir parçası değil bir Pardus projesidir ancak KDE'nin öntanımlı dosya ve internet tarayıcısı Konqueror ile açılmaktadır. Bu araca istediğiniz zaman Konqueror ile "sysinfo:/" adresini açarak ulaşabilirsiniz.
Sistem'i açtığınızda depolama aygıtlarının Windows'tan farklı olarak adlandırıldığını göreceksiniz. Bunun nedeni Linux'un aygıt ve ortamları kullanma yönteminin farklı olmasıdır. Farklı olan sadece adlandırma da değildir, program kurulumları ve sistemin çalışması da Windows'dan farklı olduğundan Windows'da alıştığınız tüm dosyalama organizasyonunu unutarak yeni bir sistemi öğrenmeye hazır olmalısınız.
Daha ayrıntılı bilgi için Dosyalama sistemi başlığını inceleyiniz.
Bu araca Pardus 2008'de masaüstündeki "Sistem" uygulaması ile ulaşılabilir.
Belgelerim: Ev dizini

Windows'daki Belgelerim'in tam karşılığı Pardus'daki Ev dizini 'dir. Kullanıcının tüm belgelerini kaydetmesi için kullanılabilir.
Her kullanıcının ev dizini öntanımlı olarak /home dizini altında ayrı bir dizin olarak bulunur ve her kullanıcı sadece kendi ev dizinine yazma yetkisine sahiptir.
Ancak Pardus 2008'de Ev dizininde Windows'daki gibi öntanımlı olarak bulunan Resimlerim , Videolarım gibi alt dizinler bulunmaz, bu klasörleri kendi zevkine göre düzenlemek kullanıcıya bırakılmıştır.
Windows Gezgini: Konqueror, Thunar ve Dolphin

Dosya sisteminde gezinti için KDE masaüstünde Dolphin öntanımlı olarak bulunmaktadır, Xfce masaüstünde de Thunar kullanılabilir, ayrıca Konqueror'de kullanılabilir.
Pardus 2008'de Konqueror öntanımlı dosya gezgini olarak bulunur.
Denetim Masası: Sistem Ayarları

Windows'ta kullandığımız Denetim Masası'nın karşılığı Pardus'ta Sistem Ayarları'dır. Dil ve erişebilirlik ayarları, kullanıcı hesapları, fare/klavye gibi donanımların ayarlanması, masaüstü simgelerinden açılış ekranına kadar görünüm özelliklerinin değiştirilmesi gibi aklınıza gelebilecek her türlü ayarlama işlemleri buradaki uygulamalar ile gerçekleştirilmektedir.
Sistem Ayarları KDE masaüstü ortamının ayarlarının yapıldığı uygulamaya Pardus'a özel yönetim programlarının da eklenmesiyle oluşmuştur. Bu sayede hem KDE'ye ait masaüstü ayarlarına hemde Pardus'a ait sistem ayarlarına aynı yerden ulaşılabilir olması sağlanmıştır. Ancak Xfce ve Gnome gibi farklı masaüstü ortamları kullanan kullanıcılar bu uygulamayı kullanamamaktadır.
Pardus 2008'de ise aynı işlevler için TASMA uygulaması kullanılmaktadır.
Ağ Bağlantıları: Ağ Yöneticisi

Windows'daki Ağ Bağlantıları bölümünün Pardus'ta tam bir karşılığı yoktur. Ancak kablolu ve kablosuz ağ bağlantıları oluşturmak için bir Pardus projesi olan Ağ Yöneticisi, bu bağlantıları sistem çekmecesinden yönetmek için de Ağ Programcığı mevcuttur. Bu konudaki ayrıntılı bilgileri ve görsel rehberleri Ağ ayarları belgesinde bulabilirsiniz.
Program Ekle/Kaldır: Paket Yöneticisi

Windows'taki Program Ekle Kaldır'ın karşılığı ise Paket Yöneticisi'dir. Paket Yöneticisi, program ekleme-kaldırma işleminin yanı sıra, Pardus'taki tüm masaüstü uygulamalarından Linux Çekirdeği'ne kadar tüm bileşenlerin iki tıkla güncellenebilmesine imkân vermektedir.

Paket Yöneticisi


Pardus geliştiricileri Linux'ta çalışabilen ve masaüstü sistemlerinde en çok kullanılan programları Pardus sistemine uygun hale getirerek paketlemekte ve yeni sürümleri takip etmektedirler, paketlenen programlar da yapılan test işlemlerinden sonra Pardus depolarına alınmaktadır. Bu paketleme sistemi özgün bir Pardus projesi olan .pisi projesi ile yürütülür. Paket Yöneticisi ile ilgili daha geniş bilgiyi Paket Yöneticisi sayfasından alabilirsiniz.
Windows programlarının kurulumu ve daha geniş bilgi için ' Pardus'ta program kurma' başlığını inceleyiniz.
Windows'ta sık kullandığınız programlar için ' bazı Windows programlarının Pardus'taki alternatifleri' bölümüne bakınız.


Ağ Komşuları: Samba ve Samba Payları

Windows'daki Ağ komşuları ile bir Windows ağındaki bilgisayarlara ulaşmak mümkün oluyor ancak Linux sistemler doğal olarak Windows ağ protokollerini desteklemediğinden bunun için ekstra bir yazılım olan Samba kullanılıyor. Samba sayesinde Linux sistemler yerel ağdaki Windows sisitemler tarafından sanki Windows çalışıyormuş gibi algılanıyor. Samba, Windows ağ protokollerinin tüm özelliklerini kullanabilmekte, dosya ve yazıcı paylaşımı imkanı vermektedir.
Samba ayarları Sistem Ayarları Gelişmiş sekmesinde mevcuttur ve bir servis olarak istenildiği zaman Servis Yöneticisinden çalıştırılıp durdurulabilmektedir. Samba servisi ağınıza uygun şekilde yapılandırıldıysa ve çalışıyorsa Ağ komşularına ulaşmak için Konqueror'da smb:// adresini görüntülemeniz yeterlidir.
Yazıcı ve Fakslar: Tasma Yazıcı denetimleri ve CUPS

Windows'daki Yazıcı ve Fakslar bölümünün Pardus'daki karşılığı Sistem Ayarlarındaki Yazıcı yapılandırması uygulamasıdır. Pardus, 2008 sürümünden itibaren yazıcıları otomatik tanıma özelliğine kavuşmuştur, ancak yine de yazıcınıza ait özel ayarları yapmak veya otomatik tanınmayan yazıcıları kullanabilmek için Yazıcı kurulumu başlığını incelemelisiniz.
Linux sistemler yazdırma işlemleri için CUPS yazılımını kullanmaktadır. CUPS sayesinde yazıcılar yerel ağdan da kullanılabilmektedir. Cups ayarlarına ulaşmak için internet tarayıcınızdan cPanel® adresini açmalısınız.
Aygıt Yöneticisi

Windows'daki Aygıt Yöneticisi'nin Linux'ta tam bir karşılığı yoktur. Ancak bir KDE uygulaması olan KDE Bilgi Merkezi tüm donanımları ve sistem kaynaklarını derli toplu şekilde görmenizi sağlayan bir uygulama olarak kullanılabilir.
Windows'daki aygıt yöneticisi aynı zamanda aygıt sürücülerinin yüklenmesi için de kullanılmaktadır ancak Linux'ta aygıt sürücülerinin çalışma ve kurulma yöntemleri farklı olduğundan Linux'ta böyle bir görsel arabirim bulunmamaktadır.
Daha geniş bilgi için Donanım nasıl tanıtılır konusuna bakabilirsiniz.


Görev Yöneticisi: Sistem İzleyici

Windows'daki görev yöneticisinin Pardus'daki tam karşılığı Sistem Süreçleri'dir. Xfce masaüstünde de daha basit bir görev yöneticisi mevcuttur. Her iki ortam da da Ctrl+ESC tuş bileşimi ile ulaşılabilir. Ancak daha gelişmiş bir uygulama olarak Sistem menüsündeki Sistem izleyici kulanılabilir.
Sistem Geri Yükleme

Windows'daki Sistem Geri Yükleme özellğinin Pardus'ta tam bir karşılığı yoktur. Bunun en önemli nedeni Linux sistemlerde Windows'ta olduğu gibi tüm sistem ayarlarının tutulduğu bir Registry dosyasının olmamasıdır. Linux sisteminde her yazılımın kendine has ayar dosyaları farklı yapılarda ve düz metin dosyası biçiminde /etc dizininde bulunur. Kullanıcılara özel ayarlar da her bir kullanıcının ev dizini içerisindeki gizli dosya ve dizinler içerisinde kayıtlıdır.
Ancak bir Pardus projesi olan PİSİ paket yönetim sistemi kurulup kaldırılan programların kaydını tutmakta ve eski bir tarihe dönme imkanı vermektedir. Bu işlevin yönetimi için Tasma'dan Geçmiş Yöneticisi'ni kullanmalısınız. Geçmiş yöneticisinin sistem ayarlarını değil sadece kurulup kaldırılmış paketlerin geçmiş bilgilerini tuttuğunu unutmayın.


Sanal Bellek: Takas Alanı

Windows'daki sanal bellek özelliğinin Pardus'daki tam karşılığı Takas dosyası kullanımı özelliğidir. Bu özellik Linux sistemlerde Windows sistemlerden çok önce kullanılmaya başlanmış bir özelliktir. Pardus kurulumu sırasında takas alanı için ayrı bir disk bölümünün kullanılması sağlanabilir, eğer ayrı bir bölüm belirtilmezse kurulum yapılan disk bölümünde bir dosya olarak oluşturulacaktır. Ancak henüz kurulumdan sonra takas bölümünün yönetimi için bir grafik arayüz bulunmamaktadır.
Takas alanı ihtiyacı RAM bellek boyutu ile doğrudan bağlantılı olduğundan özgürlükiçin topluluk sitesindeki Pardus Ram'ı Nasıl Kullanıyor başlıklı incelemeyi okumanız önerilir.


Disk Denetimi

Windows'taki disk hata denetimi uygulamasının Pardus'taki karşılığı fsck komutudur ancak bu işlev için bir grafik arayüz henüz bulunmamaktadır ve sadece ext biçimli bölümler için kullanılabilir. Pardus öntanımlı olarak ext dosyalama biçimini kullanmaktadır, bu biçimdeki bölümler sistem açılışı sırasında zaten otomatik olarak denetlenmektedir.
Ancak Windows tarafından öntanımlı olarak kullanılan NTFS biçimli bölümler tüm özellikleriyle desteklenmediğinden otomatik denetleme yapılmamaktadır. Hatta bu biçimdeki bölümlerde bir tutarsızlık tespit edildiğinde verilerin güvenliği için erişime izin verilmez. Bu konuda NTFS bölümlere erişim sorunları başlığını incelemelisiniz.


Disk Yönetimi: GParted

Windows'daki disk yönetimi aracının Pardus'daki KDE Disk Bölümü Yöneticisi uygulamasıdır.
Windows, disk bölümlerinin hepsinin açılışta otomatik olarak kullanılmasını sağlamaktadır. Pardus'ta ise bu durum seçimliktir, bazı disk bölümleri istenirse kullanıcı erişim sağlayana kadar kullanılabilir olmaz. Bu seçenekler Disk Yöneticisi aracı ile ayarlanmaktadır. Daha geniş bilgi için disk bölümlerini bağlama konusuna bakınız.
Pardus 2008'de Gparted uygulaması kullanılmaktadır.
Disk Birleştirme

Windows'taki disk birleştirme uygulamasının Pardus'ta bir karşılığı bulunmamaktadır, çünkü buna gerek yoktur. Pardus öntanımlı olarak ext dosyalama biçimini kullanmaktadır, bu bölümlerdeki dosyalar Windows'ta kullanılan NTFS veya FAT gibi biçimlerden farklı bir dağılımla kaydedildiğinden parçalanma daha kayıt sırasında önlenmiş veya en aza indirilmiştir.


Anti-Virüs Yazılımı: KlamAV

Virüsler'de diğer programlar gibi bir programdır ve diğer Windows programları gibi Windows virüsleri de Linux sistemlerde çalışmazlar/çalıştırılamazlar. Linux için yazılmış olan birkaç virüsün de en başta Linux'un teknik yapısından olmak üzere çeşitli teknik nedenlerle sistemler arasında yayılarak çoğalması mümükün değildir. Bu nedenle masaüstü Linux sistemleri korumak için Anti-Virüs yazılımlarına ihtiyaç yoktur. Sonuçta virüs konusunu unutabilirsiniz, bu konuda endişelenmenize gerek yoktur.
Ancak Windows virüslerinin yayılmasını önlemek için sunucu Linux sistemlerde anti-virüs yazılımları kullanılmaktadır. Bu amaçla en yaygın kullanılan yazılım ClamAV ve grafik önyüzü olan KlamAV Pardus depolarında da mevcuttur.


Güvenlik Duvarı

Windows sistemlerde kullanılan güvenlik duvarı uygulamasının Pardus'daki tam karşılığı Güvenlik Duvarı Yöneticisidir, Sistem ayarlarından ulaşılabilir.
Pardus 2008'de ise Ağ Yöneticisi veya Tasma üzerinden ulaşabilirsiniz. Bu araç bir Pardus projesidir.
Hizmetler: Servis Yöneticisi

teşekkür