Konu: Bilgisayar Acemileri İçin Süper Notlar

Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel işlemleri yapan; yaptığı işlemlerin sonucunu saklayabilen; sakladığı bilgilere istenildiğinde ulaşılabilen elektronik bir makinedir.

Bu işlemleri yaparken veriler girilir, işlenir, depolanabilir ve çıkışı alınabilir. Bilgisayar işlem yaparken hızlıdır, yorulmaz, sıkılmaz. Bilgisayar programlanabilir. Bilgisayar kendi başına bir iş yapmaz.

Giriş: Kişi tarafından veya bilgisayar tarafından sağlanan verilerdir. Bu veriler, sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır. Veriler giriş birimleri tarafından toplanır.

İşlem: Veriler insanların amaçları doğrultusunda, programın yetenekleri ölçüsünde işlem basamaklarından geçer.

Bellek: Verilerin saklandığı yerdir. Giriş yapılan veriler, işlenen veriler bellekte saklanır.

BİLGİSAYAR DONANIMI

Gözle görülen ve dokunulabilen parçalar bilgisayar donanımını oluşturur. Genellikle, bilgisayar donanımı beş bölümden oluşur.

1. Merkezi İşlem Birimi-MİB (Central Processing Unit-CPU): Bu, bilgisayarın çalışmasını düzenleyen ve programlardaki komutları tek tek işleyen birimdir. İşlem hızına göre çeşitli modelleri vardır: Pentium işlemci, 80486, 80386, 80286, 8088, 8086.

Merkezi İşlem Birimi, Aritmetik ve Mantık Birimi ile Kontrol Ünitesinden oluşur.

Aritmetik ve Mantık Birimi (Arithmetic & Logic Unit -ALU) : Dört işlem, verilerin karşılaştırılması, karşılaştırmanın sonucuna göre yeni işlemlerin seçilmesi ve kararların verilmesi bu birimin görevidir


Kontrol Ünitesi ( Control Unit -CU) : Işlem akışını düzenler, komutları yorumlar ve bu komutların yerine getirilmesini sağlar.

2. Ana Bellek (RAM - Random Access Memory- Rastgele Erişimli Bellek): Programların ve verilerin kullanıldıkları zaman geçici olarak depolandıkları yerdir. MİB'de işlemler yapılırken ana bellekte saklanan veriler kullanılır ve işlenen veriler (bilgi) RAM bellekte tutulur. Elektrik kesildiğinde ana bellekteki veriler kaybolur. Birimi megabayt (MB)'dır. PC'lerde 8, 16, 32, 64 MB bellekler kullanılmaktadır.


Veri Birimi BYTE'dır. Bir Byte 8 Bittir.

1 Bit 0 ya da 1'den (kapalı devre=0, açık devre=1) oluşur.

1 BYTE 1 karakter'dir.

1024 BYTE = 1 KiloByte'dır. (KiloByte = KB)

1024 KB = 1 MegaByte'dır. (MegaByte = MB)

1024 MB = 1 GigaByte (GigaByte = GB)

1024 GB = 1 TeraByte (TeraByte = TB)

RAM BELLEK "Random Access Memory": Rastgele erişimli bellektir. Istenilen bölgesine bilgi depolanabilir, silinebilir, okunabilir, değiştirilebilir. Yalnız elektrik kesintisi veya makineyi kapatma durumunda tüm bilgiler silinir. 1 MB, 4 MB, 8 MB, 16 MB, 32 MB, 64 MB,...


ROM BELLEK " Read Only Memory " Sadece okunabilir bellektir. Bu bellek üretici firma tarafından hazırlanmıştır. Bilgileri okunabilir fakat üzerinde bir değişiklik yapılamaz. Bu bilgiler makineyi kapatma veya elektrik kesintisinden etkilenmezler ve silinmezler. Kullanıcı tarafından verilen komutları işleme koyar. RAM belleğe göre oldukça pahalıdır. Gelişen teknoloji ROM bellek ailesine iki yeni türü daha kazandırmıştır.

PROM : Programlanabilen ROM bellektir.
EPROM : Hem silinebilen hem de programlanabilen ROM bellektir.
3. Dış Bellek Birimleri (Secondary Memory Devices - İkincil Bellek Araçları): Verilerin kalıcı olarak saklandığı yerdir. Dış bellek birimleri sabit diskler, disketler, CD'ler ve teyplerdir. Günümüzde birimi giga byte (GB)'dır. PC'lerde 2.1, 3.2 GB harddiskler kullanılmaktadır.

4. Giriş Birimleri (Input Devices): Bilgisayarlara veri girmekte kullanılan araçlardır. Klavye, fare, disket, harddisk, joystick, tarayıcı (scanner), mikrofon, ekran (dokunmatik), CD, barkod okuyucu ...

5. Çıkış Birimleri (Output Devices): Bilgisayarda elde ettiğimiz dosyaların çıkışlarını görmek için kullanılan birimlerdir. Ekran, yazıcı, datashow ...

ÇEVRE BİRİMLERİ

Çevre birimleri genellikle dört grupta sınıflandırılır: Giriş birimleri, Çıkış birimleri, İletişim birimleri ve Müzik birimleridir.

1. Giriş Birimleri

Klavye (keyboard):
Üzerinde harfler, sayılar, işaretler ve bazı işlevleri bulunan tuşlar vardır.

Q Klavye ve F Klavye (Türkçe Daktilo Klavyesi) olmak üzere iki şekilde sınıflandırılabilir.
q Türkçe klavye 179
f Türkçe klavye 440
Klavye üzerinde numaralar, Kilitler (Caps Lock: Bir kez basıldığında sürekli büyük harf yazar. İkinci kez basıldığında sürekli küçük harf yazar, Num Lock, Scroll Lock), Özel Tuşlar (Alt, Shift, Control, Alt Gr).



Işıklı kalem (light pen):
Çizgisel (bar) kodları okumada, şekil çizme ve elyazısı yazmada kullanılır.

Grafik masası: Özel bir kalem kullanarak ekranda yazı ve şekillerin gözükmesini sağlayan küçük kare biçiminde masa

Dokunma ekranları (touch screen):
Ekranda gözüken komut üzerine parmak ile dokunduğunda o komutun çalışmasını sağlayan ekran tipidir.

Joystick: Genellikle oyun oynamak için kullanılır. Üzerinde bulunan tuşlarla çalıştırılarak bilgisayara komut verilmesi sağlanır.

Fare (mouse): Ekranda gözüken imleç yardımıyla komut girişi yapmaya yarar. Farenin çevre birimi olarak kullanılmasıyla işaretleme, tıklama ve sürükleme yapılarak işlemler yaptırılır.

İmleç: Farenin ekran üzerinde nerede olduğunu gösterir.

Tıklama: Farenin sol tuşuna bir kez basılmasıdır.

Çift Tıklama: Farenin sol tuşuna kısa aralıklarla iki kez tıklanmasıdır. Bir simgeye yüklenen işlevinin yerine
getirilmesini sağlar.

Sürükleme: Farenin sol tuşunu basılı tutarak imlecin yerinin değiştirilmesidir.



Tarayıcı (Scanner)

Resim, grafik ve önceden yazılmış yazıları bilgisayar ortamına aktarmakta kullanılır. 300x600 dpi, 600x600 dpi, 600x1200 dpi, 600x2400 dpi ...
Optik karekter okuma (Optic Character Reader-OCR)

CD-ROM sürücü (Compact Disk-Read Only Memory )

Son yıllarda yaygın olarak kullanılmaya başlanan veri depolama birimidir. 650 MB ...


Bir CD'de 24 Ciltlik bir ansiklopedideki yazılar, resimler, video klipler, animasyon ve sesler saklanabilir. Bir program yüklerken 20-40 disketin takılıp çıkarılması yerine CD-ROM'lar tercih edilir. CD-ROM'lar özellikle çok büyük yer kaplayan çoklu ortamlarda (multimedia=ses+video+resim+animasyon) yazılmış yazılımlar için zorunludur.

CD-ROM üzerindeki bilgiler günümüzde değiştirilememektedir. CD-ROM'lara bilgi yazmak için, yazılabilir.

CD-ROM'lar kullanılarak CD-ROM yazıcılarla kopyalama yapılmaktadır.

CD_ROM sürücülerde müzik CD'leri de dinlenebilir.

Bir CD sürücü alırken veri transfer hızının büyük olanlar tercih edilmelidir. Günümüzde yaygın olarak 32 Hızlı CD-ROM sürücüler satılmaktadır.

1 CD-ROM'a 650 MB veri depolanabilir. Son yıllarda yapılan çalışmalarla CD-ROM'lara daha fazla veri depolama olanağı da çıkmıştır.

1 MB kalın bir roman kadardır (resimsiz). 1 CD-ROM'a 20 cilt kalınlığındaki bir ansiklopedi depolanmaktadır. Bu ansiklopediler ses, resim, video görüntü, animasyon ve grafik (multimedya) özellikleri de içermektedir.

Disketlere ve harddiske veriler magnetik olarak kaydedilirler. Verilerinizin bozulmaması için disketlerinizi magnetik ortamdan uzak tutunuz.

CD-ROM'lardaki veriler optik olarak kaydedilirler. Kolay bozulmazlar.


CD-ROM'lardaki verilerin korumak için çizilmemesine dikkat etmek gerekir.

CD-ROM sürücü varsa hard diskten sonraki en son sürücünün adını alır. Örneğin: Hard Disk C ve D ise, CD-ROM sürücü E ile belirtilir.




Bunların yanında Laser Disk Sürücüsü, video, kamera, mikrofon, televizyon ve radyo'da giriş birimi olarak kullanılmaktadır.

2. Çıkış Birimleri
Disket sürücü (disk driver)
Hem giriş hem de çıkış birimidir. Disket denilen magnetik ortama veri yazılabilen ve üzerindeki verileri okuyabilen bir birimdir.

Disket verileri magnetik ortamda saklar. Disketlerin kullanımı ve taşınması kolaydır. Veri taşımakta ve yedekleme amacıyla kullanılırlar. Disketlere veriler kopyalanabilir, eklenebilir, silinebilir, değiştirilebilir.

Disketlerdeki verilerin bozulmaması için; disketlerin magnetik ortamdan, sıcaktan, soğuktan, nemden, güneş ışınlarından uzak tutmak gerekir.

Bozulan disketler Windows 95 programında scandisk programı kullanılarak kurtarılabilir. (Başlat-Programlar-Donatılar-Sistem Araçları-Scandisk)

1 yüksek yoğunluklu (HD-High Density) disketin boyu 3.5 inç (=8.89 cm)'dir.

Disketin yazılabilir ve silinebilir olması için disketin açma kapama düğmesinin kapalı olması gerekir. Disketin kayan penceresi hiç bir zaman açılmamalıdır.

Disket sürücü için A harfi kullanılır. İkinci disket sürücü veya sanal disket sürücünün adı da B'dir.

Bir 3.5 inç'lik yüksek yoğunluklu (High Density kısaca HD diye gösterilir) disket 1.44 MB veri alır.

720 KB veri alan 3.5 inçlik disketler de eski disket sürücülerle kullanılmaktadır.

Daha önceki yıllarda, 5.25 inçlik yüksek yoğunluklu disketler 1.2 MB veri disketlerle, 180 KB ve 360 KB veri alan disketler de kullanılmaktaydı.

Disketlerin kullanılabilmesi için biçimlenmesi (formatlanması) gereklidir. Formatlama disketi iz ve sektörlere bölerek bilgisayarın kullanımına hazır hale getirmektir.

Ekran-Monitör

: Hem giriş hem de çıkış birimi olarak kullanılır. Giriş ve çıkış birimlerinden gelen verilerin sonuçlarının ekranda gözükmesini sağlar.

Bilgisayarla kişi arasında iletişi sağlar.

Bir text ekranın genişliği 80 karakter, boyu 25 satırdır.

Grafik ekranda pikseller (nokta) bulunur. Bir ekranda ne kadar çok piksel varsa ekranın çözünürlüğü artar. 640 x 480 piksel, 800 x 600 piksel, 1024 x 768 piksel gibi. Ekranın kaliteli olmasının çok büyük önemi vardır.

Ekranlardan titreşimsiz ve az radyasyonlu olanları tercih edilmelidir. Ekranların boyutu, 14 inç, 15 inç, 17 inç, 20 ve 21 'dir. Genellikle ucuz olduğu için 14 inçlik ekranlar kullanılmaktadır. 1 MB, 2MB, 4 MB bellekli ... ekran kartları bulunmaktadır.

Ekrandalardaki görüntü netliği noktalar arasındaki uzaklıkla ilgilidir. İki nokta arasındaki uzaklık ne kadar azsa o kadar iyi görüntü elde edilir. Ekrandaki noktalar arası uzaklığı 0.28 mm ve daha az olanlar tercih edilmelidir.

Non Interlaced monitörler daha az
VGA (Video Graphich Adaptor) 640*480 16 renk ekran
sVGA (Super Video Graphich Adaptor)
16 renk : 4 bit renk
256 renk: 8 bit renk, 640 * 480, 512 K bellek
65 536 renk: 16 bit renk , 1024 * 768, 2 MB bellek
16 777 216 renk: 24 bit renk, 1280 * 1024, 4MB bellek




Sabit (Hard) Disk Sürücü

Sabit disk sürücü, bilgisayarın bilgi depolamak için kullandığı en temel birimdir. Sabit disk kapalı bir kutu içinde bilgisayarın içinde bulunmaktadır. Sabit disk sürücü, verileri bir dizi dönen magnetik yapraklarda magnetik olarak saklar. Her magnetik yaprakta okuma ve yazma işlemini yapan okuma yazma kafası vardır. Daha çok veri kaydedilir. Sabit disk taşınamaz.

Sabit disk, merkezlerinden geçen bir mil üzerine üst üste yerleştirilmiş plaklara benzer. Bu plaklar mil ile beraber belirli bir hızda dönerler ve bu sırada okunurlar veya üzerlerine yeni bilgiler yazılır. Erişim hızı ve kapasitesi yüksektir.

Yazıcı (printer)

Ekranda gözüken bilgileri kağıt üzerine yazdırmaya yarar. Yazıcılar;

Nokta vuruşlu yazıcı (dot matrix): 9 iğneli ve 24 iğneli olabilir. Şerit takılarak kullanılır. Dakikada 1-3 sayfa hızında olabilirler. Sürekli form kağıdı kullanılabilir.

Mürekkep püskürtmeli yazıcı(ink jet): Dakikada 1-8 sayfa basabilir. Kartuş takılarak kullanılır. Renkli çıkış alınabilir. 300 dpi -

lazer yazıcı (laser): 300 dpi- , dakikada 4, 8, 12 ... sayfa baskı, toner kullanılır.




LCD Panel (Liquid Crystal Display)

Bilgisayara bağlanılarak kullanılır. Bilgisayar ekranında gözükenleri duvara yansıtmak amacıyla tepegözün üzerine konulur. Ekranda gözükenler duvarda veya perdede geniş olarak görünür.

Kulaklık ve Hoparlör

Bilgisayar tarafından üretilen veya kaydedilmiş sesleri duymak için kullanılır.
Ses Kartı: CD kalitesinde, 16 bitlik, ses alabilmek için kullanılır. Ses kartları sayesinde ses kayıtı aypılabilinir.

Video Bilgisayar tarafından üretilen görüntü, ses, text ve diğer verileri saklamakta kullanılır.

3. İletişim Birimleri
İletişim Birimleri diğer bilgisayarlara ve elektronik aletlere bilgi göndermeye ve bilgi almaya yarayan aletlerdir.

Modem:
Telefon hatları aracılığıyla birbirine uzak yerlerde bulunan bilgisayarlar arasında iletişim sağlayan çevre birimidir. Modemler bilgisayar ve telefon sinyallerini birbirine çevirir. Telefonların kullandığı analog sinyalleri bilgisayarların kullandığı dijital sinyallere çevirir. Aynı şekilde tersini de yapar.

Fax olarak da kullanılabilir.

Hızları: 14440, 32 K, 56 K ...

4. Müzik Birimleri MIDI (Musical Instrument Digital Interface- Müzik birimleri için Sayısal Arabirim): Bilgisayar aracılığıyla yüksek kalitede elektronik müzik yapmada kullanılır. Müzik yapmak için özel donanım ve yazılım gerekmektedir. Müzik eğitiminde ve beste yapmada kullanılmaktadır.



BİLGİSAYAR KASASI İÇİNDE BULUNAN AYGITLAR

Ana Kart: Üzerinde temel devrelerin bulunduğu karttır. Bütün aygıtlar ve kartlar ana karta bağlıdır.

Merkezi İşlem Birimi (MİB/CPU): Komutların işlenmesi, aritmetik ve mantıksal işlemler yapılır.

Ana Bellek (RAM =Random Access Memory-Rastgele Erişimli Bellek): Verilerin işlendiği ve geçici olarak saklandığı yer.


EDO RAM,
SD RAM

Güç kaynağı: Normal 220 Volt elektriği bilgisayarın kullanacağı volta çevirir.

CD Sürücü, Disket Sürücü ve Disk Sürücü kablolarla ana karta bağlanır.

Genişleme Yuvaları: Ses, v,ideo, radyo, tarayıcı, ekran, ethernet kartlarının takıldığı yuvalardır. ISA (8 Bit), VESA (16 Bit) ve PCI (32 bit) olmak üzere üç çeşittir.

Parelel Port (25 iğneli-dişi): Yazıcıların takılması için kullanılır.

Ekran Portu: Monitörü bağlamak için kullanılır.

Fare ve Klavye portu: fare ve klavyeyi bağlamak için kullanılır.

Seri Port (9 ya da 25 iğneli-erkek): Fare, modem, tarayıcıyı bağlamak için kullanılır. COM (comunication) da denir. Genellikle, COM 1 farenin, COM 2 ise fax-modemin bağlanması için kullanılır.



Kapasitelerine ve Büyüklüklerine Göre

Bilgisayar Türleri

Makro Bilgisayarlar ( Mainframe - Ana Bilgisayar ) : Bunlar en büyük tiplerdir. Kapasiteleri Terabyte büyüklüğündedir. Genellikle büyük şirketlerde, bilgi işlem merkezlerinde, araştırma kurumlarında ve üniversitelerde kullanılırlar. Aynı anda yüzlerce kullanıcı tarafından kullanılabilirler.

Mini Bilgisayarlar : Orta boy bilgisayarlardır. Sığaları daha azdır. Aynı anda daha az kullanıcı tarafından kullanılabilirler. Fiyatları düşük ve işletme masrafları daha azdır. Orta boy işletmeler tarafından tercih edilirler.

Mikro Bilgisayarlar (Personal Computer - Kişisel Bilgisayar - PC): Tek kullanıcı için tasarlanmışlardır. Ofis otomasyonunda, eğitimde, yayın işlerinde, küçük işletmelerin ticari hesaplarının ve personel kayıtlarının tutulmasında etkin biçimde kullanılırlar.


Ağlar (Network)






Bilgisayarların birbirine bağlanmasıdır. Veriler, donanım ve yazılım paylaşılarak maliyet düşürülür ve işler daha hızlı yapılır. Ayrıca bilgisayarlar arası haberleşme de yapılır.

Yerel ağlar (Local Area Network - LAN) dan başka diğer ağ türleri Geniş Ağ (Wide Area Network-WAN), Intranet (kurum içi ağ) ve Internet (Ağların Ağı) 'dir.

Ağlarda güvenlik sorunu vardır. Bunu çözmek için her kullanıcıya Ağ Yöneticisi tarafından kullanıcı adı (login name) verilir. Kullanıcı adından başka sadece kullanıcı tarafından bilinen, gerektiğinde kullanıcı tarafından değiştirilen, başka kişilerin bilmemesine dikkat edilen şifre (password) kullanılır.

BİLGİSAYAR YAZILIMI

Kullanımı Serbest Olan Yazılımlar (Public Domain): Kullanımı herkese açık olan yazılımlardır. İsteyen istediği kadar kullanabilir. İstediği kadar kopyalayıp dağıtabilir.

Paylaşılabilir Yazılımlar (Shareware): Copyright'lı yazılımlardır. Yalnız belirli bir süre (15 gün, 1 ay, 2 ay gibi) deneme amaçlı olarak kullanılabilir. Sürekli kullanım hakkı için belirli bir miktar parayı (10-40 $) kayıt ücreti olarak ödemek gerekir.

İşletim Sistemi (Operating Sistem): Kullanıcı ile bilgisayar arasında iletişimi sağlayan programlardır. Bilgisayar sisteminin tüm hareketlerini denetler. Sistemde bulunan MİB, ana bellek vb. kaynakları yönetir.

Disk İşletim Sismtemi DOS (Disk Operating System):

Windows (3.1, 95, 98)

Windows NT, Windows 2000, Windows XP

MAC OS, UNIX, LINUX …

Yararlı Programlar: İşletim Sistemi ile verilen format, sıkıştırma, kurtarma vb.

Aygıt sürücüleri (Device Driver): Çevre birimlerinin çalışması için bilgisayara yüklenen programlar.

Programlama Dilleri: Bir işi bilgisayara yaptırmak ancak belirli kodların belirli bir sıra doğrultusunda kullanılması ile olanaklıdır. Kullanılan bu koda programlama dili denilir. Yazılan kaynak kod program derleyici veya yorumlayıcı tarafından bilgisayar diline çevrilir. Programlama dillerinden bazıları C, Pascal, Delphi, Java, Visual Basic, Visual C…

Uygulama Programları : Belli bir amacı gerçekleştirmek üzere üretilmiş yazılımlardır. Örneğin, okul yönetim sistemi programları, muhasebe programı, bilgisayar oyunları, programlama dilleri derleyicileri vb.

Uygulama yazılımları belirli uygulamaları çalıştırırlar. Bilgisayarın çok amaçlı olmasına olanak tanırlar ve işlerin daha iyi yapılmasına yardımcı olurlar. Kelime işlemci (word processor) yazılımları mektup, günlük plan, ders notu hazırlamada; tablolama programları öğrenci not ortalaması hesaplama, maaş bordrosu yapmada; veri tabanı yazılımı, öğrenci bilgilerinin saklanması, bulunması, güncellenmesi, düzenlenmesi ve rapor oluşturulmasında kullanılırlar.

Elektronik posta yazma, grafik hazırlama, masaüstü yayıncılık, çalışma planı hazırlama, iş akışı çizimi, web sayfası oluşturma programları da uygulama yazılımlarına örnektir.

Ticari yazılımlar: Muhasebe, tahmin yapm, proje yönetimede kullanılırlar.

Eğlence yazılımları: Oyun, ekran koruyucu

Eğitim ve Başvuru Yazılımları: Bilgisayar Destekli Eğitim yazılımları, benzetim (simulasyon) yazılımları, elektronik ansiklopedi, atlas.

Çokluortam (Multimedia) Yazılımları: Bilgisayar tabanlı medya ile bütünleşik olarak hazırlanırlar. Ses, video, animasyon, resim içerirler. Çokluortam ansiklopedileri bunlara örnektir.

Yazılımlar donanıma uyumlu ise çalışır. İşletim sistemi ile yazılımlar uyumlu olmalıdır.

Yazılımlar disket ya da CD_ROM kullanılarak kurulur. Yazılımları bilgisayara kurmak için ilk olarak genellikle SETUP (Windows 95 için), INSTALL (Windows 3.1 için), KUR (Türkçe yazılımlar için) çalıştırmak gerekir.

Bilgisayar Dosyaları

Veri: harfler, sayılar, grafikler

Bilgi: İşlenmiş veridir.

Dosya: Saklanan verilerin veya programların ismi. Dosya ismi genellikle iki bölümden oluşur. Birinci bölümde dosyanın adı, ikinci bölümde dosyanın uzantısı yazılır. İki bölüm bir nokta ile birbirinden ayrılır (dosyaadı.dosyauzantısı) Örneğin: yazılı1.doc. yazılı1 dosya adı; doc dosya uzantısıdır. Dosya adı dosyanın içeriğine uygun verilmelidir. Dosya uzantısını genellikle uygulama programı verir. Dosya uzantıları genellikle üç harften oluşur. 1,2,4 harfli dosya uzantıları da vardır. .c, .db, .html gibi.

Çalışan dosyalar: Uzantıları exe veya com dur. Başka bir programın yardımına ihtiyaç duymadan çalışırlar.

Kaynak dosyalar: Çalışmadan önce makine diline çevrilmesi gerekmektedir. Örneğin pascal programlama dilinde yazılan bir programın çalışması için makine diline çevrilmesi gerekmektedir. Bunun içinde o dosyanın pascal programlama dili kurallarına uygun olarak yazılıp; pascal programlama dili derleyicisi tarafından derlenmesi gerekmektedir.

Veri Dosyası: Üzerlerinde silme, ekleme, değiştirme yapılabilir. İçeriklerinin çıktısı yazıcıdan alınabilir veya başka birisine elektronik olarak postalanabilir. Yazılı1.doc. bir dökümandır. Bir kelime işlemcide yazılmıştır. O kelime işlemci çalıştırılmadan dökümanın içi görülemez. Kelime işlemci çalıştırıldıktan sonra içine girilip, değiştirme, düzeltme, silme ve ekleme yapılabilir. Yazıcıdan çıkışı alınabilir.
************************************************** ******



Arkadaslar Burada Bilgisayarinizin Nasil Calistigini Ve Onlarin Isimlerinin Ne Oldugunu Ögrenebilirsiniz !
Arakdaşım Güzel Olmuş.Ancak biraz Karışık Olmuş.Eğer İzin Varsa Ek Yapıcağım.

ANAKART NEDIR ?
Anakartlara bütün kartlarin anasi diyoruz; çünkü PC 'nin diger bilesenleri bir sekilde anakarta baglaniyor, birbirleriyle anlasmak için anakarti bir platform olarak kullaniyorlar; yani PC 'nin sinir sistemi anakart üzerinde yer aliyor. Üzerinde yongalar, transistörler, veri yollari, çesitli donanimlar için yuvalar, slotlar, baglanti kapilari, soketler bulunan irice bir baskili devre. Bir PC nin hangi özelliklere sahip olacagini belirleyen en önemli bilesen.
Anakartin özellikleri ilerde yapilacak yükseltmede önemli bir faktördür. Alinacak olan anakart yükseltilebilir özellikte olmalidir. Pentium islemci kullanilacaksa anakart 75 yada 83 Mhz bus hizini destekliyor olmalidir. Bu sayede bilgisayar overclock denilen yöntemle oldugundan daha hizli çalistirilabilir. Yeni çikan pentium II anakartlari 100 MHZ hizini desteklemektedir. Bu hiza sahip bir anakart eski pentium anakartlarindan yüzde 50'lere varan bir hiz artisi yakalayabilmektedir. Anakartin üzerinde yer alan PCI yada ISA genisleme yuva sayisi da önemlidir. Kimi anakart üzerinde 4PCI slot 3ISA slot yer alirken bazilarinda bu sayi daha az olabilmektedir. Eger Pentium II islemci kullanilacaksa anakartin mutlaka AGP portu bulunmalidir. Anakart üzerinde yer alan RAM yuvalarinin sayisi da hafiza arttiriminda önemlidir. Çogu anakartta SDRam yuvalari 2 tanedir. Yeni anakartlarda bu yuva sayisi 4'e çikarilmistir. Eger pentium anakart alinacaksa bu anakartlarin eski modelleri MMX islemci için gerekli olan çift voltaj destegini verememektedir. Anakartin üzerinde kullanilacak islemci özelligine göre anakart seçilmelidir. Ön bellek miktari da sistemin hizini bazi uygulamalarda önemli oranda etkilemektedir. Anakart üzerinde yer alan Pipelined Burst ön bellek en az 512 Kb olmalidir. Çogu anakart üzerinde IDE ve Disket Kontrolorü ile beraber gelmektedir. Bu durumda gerekli kablolarin alinacak paket içerisinde yer almasi gerekmektedir. Anakartin üzerinde yer alan çipsetler islemcinin anakart üzerindeki hizi ve ramlerin koordinasyonu gibi bir takim görevler yapar.

CD-ROM Nedir ?


Birkaç yil öncesine kadar pek az yazilim CD-ROM üzerinde sunulurken, bugün artik diskette yazilim bulmak çok zor hale geldi.CD-ROM kelimesi (Compact Disc Read Only Memory) sadece okunabilir disk demektir. Mekanik kisimda bulunan baski mekanizmasi CD yi tasiyan tepsi ve CD yi sikistiran bir katmandan olusuyor. CD sikistiktan sonra döndürülüp iki çelik ray üzerinde hareket eden lazer kafasi CD üzerinde istenilen yere hareket eder. Okuma prensibi de yansima üzerine de kurulmustur. Lazer kafasi CD ye çok yakin bir sekilde hareket eder ve lazer isin demetini dik bir açiyla veri spirali üzerine gönderir. Iyi pozisyon için gerekli süre ERISIM SÜRESI diye adlandirilir. Güncel sürücülerin bir çogu 80 milisaniyeden daha düsük erisim süresine sahiptirler. Bu da lazer kafasini tasiyan mekanizmanin sadece hizli degil, ayni zamanda kesin çalistigini da gösterir. Bunu saglayan unsurlarin basinda da lazer kafasini tasiyan raylarin pürüzsüz yüzeylere sahip olmalari gelir.Çalisma Mantigi CD ROM üzerinde gözle görülemeyen oyuklar vardir. bu oyuklar 1 leri ve aradaki düzlüklerde 0 lari temsil eder,bu 1 ve 0 'larin verileri nasil olusturduguna deyinmeyecegim, cd rom sürücünün kizilötesi lazer diyotundan gönderilen isik isini, kafa üzerindeki bir aynaya, oradanda yine kafa üzerindeki, odaklama yapan bir lense gönderilir. Lens ise isini cd rom üzerine gönderir.bu isin oyuklarda ve düzlüklerde farkli yansima yapar. bu yansimalar ayna ve lens tarafindan toplanarak bir foto dedektöre gönderilir. foto dedektör isik enerjisini elektirik enerjisine dönüstürür. elektirik sinyalleri de pc nin devrelerinden 0 ve 1 ler halinde gezinen verileri olusturur. Performans Transfer hizi yüksek, erisim süresi düsük cd rom sürüceler genel olarak daha performanslidir. cd sürücülerin tam performansinda kullanmak için dma modunu açik tutmayi unutmayin.
CD-ROM genelde Anakart üzerinde bulunan ide2 kanalina baglanir. CD-Rom lar günümüzde en çok gelisen teknoloji arasindadir. Su anda piayasada max 72 x CD-ROM bulmak mümkün. CD-ROM lara takilan CD kapasitesi 650-700 mb olarak degisebilir. Neden CD kullanmali? Veri transferi bilgi saklamak,tasimak ve okuma açisindan disket sürücüsünden çok daha avantajli oldugu için.CD-ROM ' un disinda CD kaydediciler vardir.
Ekran Karti Nedir ?


Ekran Kartı Nedir Ne İşe Yarar

Ekran kartları bir bilgisayarın CPU sunda işlenen verileri monitöre anlaşılır bir şekilde iletme amacıyla kullanılır. Yani ekran kartı CPU ile monitör arasında iletişim kuran cihazdır. Bu kartların hepsinin farklı özellikleri olmasına karşın 3 temel özelli e sahiptirler.

Video Çipi: Video çipi, ekranın yansıtması gereken görüntüleri oluşturacakolan sinyalleri üretir. Piyasada Voodoo, Permedia, Riva TNT, Intel 740 gibi birçok video çipi markası mevcuttur.

RAM: Hafıza, ekrana gönderilen görüntü bilgilerinin saklandı ı bölümdür. Bu bölüme erişimin mümkün oldu unca hızlı olması gerekir.

DRAM, WRAM, EDO DRAM, MDRAM gibi birçok hafızaçeşidi kartların üzerinde bulunuyor.

RAMDAC: Dijital sinyaleri analog sinyale çeviren bir çiptir.

Ekran Kartının Çalışma Prensipleri

Ekran kartları bu üç bileşenin teknolojilerine göre performans gösterirler ve bilgisayarın işlemcisinebüyük oranda yardımcı olurlar. Çünkü di er donanımlardan farklı olarak kendi üzerlerinde de işlemleryapan işlemciler vardır. Ancak yapılan işlem yalnızca CPU dan gelen görüntünün ekrana gönderilmesinikapsar. Yani CPU nun yapması gereken işi üzerine alamaz ve bilgisayarın işlemcisi sinyali görmedikçe ekran kartının yapabilece i çok fazla bir şey yoktur. Öyleyse sistem performansına ne gibi katkıları olabilir?Bunu anlamak için ekran kartlarının gelişiminden bahsetmek gerekir.

İlk VGA kartlar oldukça hantal bir teknolojiye sahiptirler. CPU dan aldıkları bilgileri do rudan ekranagönderirlerdi ve ek olarak herhangi bir görev üstlenmezlerdi. CPU ekrana gönderilecek olan resmin tüm hesaplamalarını yapmak zorundaydı.

Ekrana gönderilecek olan her imaj, büyük oranda bir veriydi ve CPU, RAM dan aldı ı bu büyük veri yı ınını ekran kartına gönderiyordu. Windows işletim sistemleri piyasayaçıkınca grafik görüntüler daha da arttı ve bu da CPU ların yetersiz kalmalarına neden oldu. Daha fazla grafiksel görüntü ekrana yansıtılıyordu ve bu sebeple, CPU zamanının büyük kısmını ekrana gönderilecekbilgiyi oluşturmak için harcıyordu. 1024x768 piksel ebatlarında ve 16 bit renk derinli indeki bir görüntü yaklaşık olarak 1.5 MB yer tutuyor. Sürekli de işken bir ekranda aktarılan bilginin yo unlu u CPUyu çok yoruyordu. Tabii bütün bu bilgiler ise çok yavaş olan ISA veri yolundan gönderiliyordu.Bunun sonucu olarak hızlandırıcı kartlar geliştirilmeye başlandı.

Veri yolu olarak ise PCI kullanılır oldu. Hızlandırıcılı ekran kartlarının çıkması ile birlikte görüntü işlemlerinde büyük de işiklikler oldu.Artık ekran kartları çizgiler, pencereler ve daha de işik resimler çizebiliyorlardı. CPU ise tüm bitmap resmi ekran kartına göndermek zorunda kalmıyordu. Yalnızca bi önceki ekran ile bir sonraki ekranarasında ne gibi de işiklikler oldu unu ekran kartına gönderiyordu. Ekran kartı ise bu bilgileredayanarak monitör üzerindeki görüntüyü de iştiriyordu. İşlemler bu şekilde yapılmaya başlanınca,CPU üzerindeki işlemlerin miktarı gittikçe hafifledi.

Günümüzde ekran kartları PCI veya AGP veriyolunu kullanıyorlar ve CPU dan aldıkları bilgileri çok hızlı bir şekilde ekrana yansıtıyorlar. Bu da CPU nun rahatlamasına yol açıyor. Ancak burada artık tüm iş ekran kartına kalıyor. Ekran kartının gücü ve hafızası ekrana yansıtılan görüntünün hızını ve kalitesini belirliyor.Dolayısıyla daha önceden saydı ımız ekran kartının 3 unsuru grafik kalitesinde büyük önem taşıyor.

RAM: Ekran kartları standart olarak 1, 2, 4 MB ve daha yüksek hafızalara sahiptirler. Size ne kadar gerekli? Bu sorunun cevabı aslında sisteminizi hangi amaçla kullandı ınıza ba lı olarak de işiyor. Ekran kartınızda bulunan RAM miktarı sayesinde video çipi daha büyük bitmap dosyalarını hafızaya atabiliyor. Bu da daha yüksek çözünürlüklerde ve renk modunda çalışabilmenizi sa lıyor.

RAM ve Çözünürlük

Çözünürlük
16 bit'te bitmap büyüklü ü
Gerekli RAM Miktarı

640x480
614,000 byte
1 MB

800x600
960,000 byte
1,5 MB

1024x768
1,572,864 byte
2 MB

1152x864
1,990,656 byte
2,5 MB

1280x1024
2,621,440 byte
3 MB

1600x1200
3,840,000 byte
4 MB

RAM ve Çözünürlük isimli yukardaki tablo, 16 bit renk modunda çalışırken kaç MB hafızaya ihtiyaç duydu unuzu görebilirsiniz. 16 bit renk modu en popüler modlardan biridir. E er kullandı ınız programlar özel olarak 24 veya 32 bit renk modunda çalıştırmayı gerektirmiyorsa, mümkün oldu unca 16 bit te çalışmaya özen göstermek gerekir.

E er büyük bir monitöre sahipseniz muhtemelen yüksek çözünürlükte çalışmanız gerekecektir. Bunun için daha yüksek RAM e ihtiyaç duyacaksınız. Ancak işin bir de ilginç bir püf noktası var. RAM lerin hepsi bir hücreden oluşur. E er 1024x768 piksel çözünürlükte ve 16 bit renk derinli inde çalışacaksanız, 2 MB ekran kartı sizin için yeterli olacaktır. Ancak her görüntünün tazelenmesinde RAM boşaltılacak ve tekrar doldurulacaktır. Bunun yerine 4 MB lık bir ekran kartı kullanacak olursanız, aynı çözünürlükte ekranda bir görüntü varken halen 2 MB lık RAM boş olacaktır. Di er görüntü gönderilirken, bu boş olan 2 MB kullanılırken bir sonraki işlem için di er 2 MB boşaltılacaktır. Bu grafik performansını artıracaktır.

RAMlerle ilgili di er bir husus ise kullanılan RAM tipleridir. Şimdi sırasıyla bunları açıklayalım.

DRAM: En eski ekran kartlarında kullanılan RAM tipidir. Bu tip RAM lerin üretimi oldukça kolay oldu u için oldukça ucuzdular. En büyük problemleri ise çok yavaş olmalarıydı. Bu tip RAM lere okuma yapılırken aynı anda yazma işlemi yapılamıyordu. Dolayısıyla yeni bir bilgi RAM e kaydetmek için öncelikle var olan bilgilerin silinmesi gerekiyordu.

EDO RAM: EDO RAM aynı zamanda anakartta kullanılıyor. Ekran kartlarında kullanıldıklarında ise DRAM den çok daha hızlı oldukları muhakkak. Bu tür RAM lerde depolanmış olan bilgi ayrı bir alana gönderiliyordu ve böylece yeni bir bilgiyi yazma imkanı oluşuyordu. Bu da aynı anda yazma ve okuma işlemlerini mümkün hale getirdi. Ancak DRAM ile aralarında çok fazla performans fark yok. Çünkü mimarileri hemen hemen aynı.

Video RAM(VRAM): Bu tip RAM ler sıkça kullanılır oldu. VRAM ler her türlü donanımın kendilerine aynı anda erişebilmelerini mümkün kılıyor. Mesala video çipi, ana işlemci, RAMDAC gibi. EDO RAM den çok pahalı ancak performans konusunda pek fazla de işiklik yok.

Windows RAM veya WRAM: VRAM in yeni geliştirilmiş olan bir üst modeli. Üretim açısından aynı kolaylıkta ve dolayısıyla çok pahalı de il. Günümüzde VRAM yerine sıkça kullanılır oldu.

MultiBank DRAM(MDRAM): Ekran kartlarında kullanılan en son teknoloji hafıza çeşidi. Daha yüksek performans isteyen kullanıcılara hitap ediyor. En önemli özelli i RAM miktarı konusunda. Standart hafızalar 256 KB, 512 KB, 1 MB, 2 MB gibi katlar halinde video kartlarına uygulanabilirken, MDRAM sahip oldu u mimari sayesinde 32 KB ın katları şeklinde yerleştirilebiliyor. MDRAM hem VRAM den, hem de WRAM den çok daha hızlı.

Synchronous Graphics RAM(SGRAM): Grafik kullanıcılarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek kalitede bir RAM. 66 MHz hızında çalışıyor ve 80 MHz e kadar çıkabiliyor. Bu kadar hızlı olmasına karşın PCI veriyolunun yeterince hızlı olmaması dolayısıyla gerçek performansında çalışamıyor. Ancak AGP veriyolunda çok daha iyi performans gösterecektir.



3D Ekran Kartları

Ekran kartlarındaki en önemli mesele ise 3D adı altında satılanlar. 3D grafik hızlandırıcılı kartlar, günümüzdeki 3D uygulamalara büyük prformans kazandırdıkları iddiasındalar. Ekran kartlarını anlatırken, bir ekran kartının CPU ya tam olarak nasıl yardımcı oldu unu anlatmıştık. Ekran kartları aslında CPU nun yapması gereken işlerin bazılarını üzerlerine alarak performansın artmasına yardımcı oluyorlar. Bu işlerin hesaplama kısmı ise yine CPU tarafından yapılıyor. Ekran kartları ise CPU tarafından gönderilen komutları derleyip monitöre yansıtıyorlar.

3D uygulamalarda da yine durum de işmiyor. E er bir oyun oynuyorsanız, oyundaki karakterlerin konumları ve hareketleri yine CPU tarafından belirleniyor. Ancak iş ekrana yansıtmaya geldi inde bunu ekran kartı yapıyor.


Anakarınızı kontrol edin. Nasıl bir grafik kartı alaca ınıza karar vermeden önce bilgisayarınızın anakartının ne tip oldu unu ö renmelisiniz. Grafik kartının takılı oldu u yuvaya bakarak yukarıdaki resimlerden bilgisayarınızın BUS tipini belirleyebilirsiniz. Bazen de grafik kartı bir yuvaya takılı de il de anakartın içerisindedir. E er böyleyse öncelikle anakart üzerindeki görüntü kartını "disable" etmelisiniz.


Yeni kartı satınalmak. E er bilgisayarınızın anakartı PCI ise önünüzde ucuzdan pahallıya sıralanan bir çok seçenek var. VESA veya ISA anakarta sahip olanlar için ise seçenekler her gün azalıyor, çünkü teknoloji ilerledikçe, hem eski teknolojilerin üretimi duruyor hem de ürünler tükeniyor.


Kartı takmak. Monitörü eski grafik kartınızdan çıkartın, bilgisayarın kasasını çıkartın ve kasaya dokunarak kendinizi topraklayın. Uygun bir sokete görüntü kartını yerleştirdikten sonra e er varsa anakarta yerleşik olan grafik kartını disable edin. Bilgisayarınızın kasasını çalıştı ını görmeden kapatmayın.


Yazılımları kurma. E er Windows 95 kullanıyorsanız Windows 95 sizden görüntü kartının disketlerini istemedikçe problem yok. E er Windows 3.x ve DOS kullanıyorsanız, görüntü kartının sahip oldu u performansı gösterebilmesi için DOS altından disketlerdeki kurulum programını çalıştırmalısınız.


Son Ayarları Yapmak. Sıra grafik kartınız için yükledi iniz yazılımlardan faydalanmaya geldi. Windows altında bu programlardan faydalanmanız görüntü performansını oldukça arttıracaktır. Kendinize uygun bir ekran çözünürlü ü ve renk sayısı seçtikten sonra işlem tamamlanacaktır.

HDD Nedir ?

Bilgisayarlarda bellek, mikroislemci ve diger çevre birimler arasinda üretilen bilgilerin kalici olarak ortama sabit disk denir. Bilgiler kalici olarak disketlerde de saklana bilir ama disketlerin kapasitesi ve hizi düsük oldugu için daha cok bilgi tasima ve kopyalama için kullanilir. Sabit disklerdeki bilgilere disketten daha hizli erisilebilir.asbit disk vakumlu( havasi alinmis ve sürtünmenin en aza indirgenmis) bir metal kutu içerisine yerlestirilmis disklerden meydana gelir.

Sabit disk içerisinde her disk yüzeyine ait bir okuma-yazma kafasi mevcuttur. Bu okuma yazma kafalari disk yüzeyine degmeyip tamamen manyetik alan mantigi ile okuma-yazma islemi yapar. Gerek disklerin, sürtünmesi en aza indirgenmis bir kutu içerisinde saklanmasi, gerekse her disk yüzeyine ait okuma-yazma kafasinin bulunmasi bilgilere erisim açisindan çok önemli bir hiz kazandirmaktadir.

CPU Nedir ?

CPU yani Merkezi Islemci Birimini bilgisayarin beyni olarak düsüne biliriz bir bilgisayardaki tüm donanim elemanlari bu beyin tarafindan yönetilir ve denetlenir. Elektronik bir beyin olarak düsünebilecegimiz mikroislemci, bir bilgisayarin yapacaklari ile ilgili tüm komutlari verir. Transistöründen yongasina kadar bilgisayari olusturan bütün elemanlar, emirleri mikroislemci'den alirlar. Bilgisayarda yada çevre birimlerinde olup biten her sey, mikroislemci tarafindan yollanan sinyallerle gerçeklesir ve denetlenir. Mikroislemcinin, belirli bir zamanda neler yapacagini ise klavye, fare vb. gibi çevre birimler yoluyla bilgisayar kullanicisi belirler. Kullanicinin istegini yerine getiren yine mikroislemcidir. Günümüzde bir mikroislemcinin yaptigi isi, eskiden yüzlerce eleman(transsitör vb.), büyük bir levha üzerinde bir araya gelerek yaparlardi. Bu durum hem yer hem de islemci hizi bakimindan büyük sorunlar dogurmaktaydi. Bilgisayar teknolojisindeki gelismeler, bir zamanlarin büyük bir levha üzerindeki yüzlerce devrenin yaptigi isi tek bir devrenin yapmasini saglamistir. Bu devreler yonga olarak adlandirilir. Gelismis bir mikroislemciyi olusturan yonga, yaklasik 6 milyon transistörden olusur. Islemcinin performansinin belirlenmesinde önemli bir faktör saat frekansi veya hizidir. Cpu bir dis fekans üreteci olan bir kuvars kristali tarafindan sürülür.islemcinin temposunu olusturan saat frekansi saniyedeki darbe sayisi ile ölçülür ve MHz ile gösterilir.
Grafik yazilimlari,oyunlar ve elektronik tablolama programlari kullaniliyorsa veya yeterli ram'a sahip oldugunuz halde bilgisayariniz halen yavassa CPU'yu degistirmeniz gerekir. Ancak yeni bir CPU almadan önce bazi noktalara dikkat etmeliyiz. Özellikle de anakartin yeni CPU'lari destekleyip desteklemedigini bilmemiz.

RAM Nedir ?

Bilgisayarda temel hafiza birimi RAM'dir. (Random Acces Memory - Rasgele ErisimliBellek).RAM'ayazilir okunur bellekte denir. RAM'daki bilgilere erisimek, disk ya da disketlerdeki bilgilere erismeden çok daha hizlidir (ortalama 60-70 ns). Ancak RAM'daki bilgiler geçici olarak saklanir. Sistemi kapattiginizda bilgiler yok olacagindan RAM'daki bilgilerin sabit kayit ortamlarina aktarilmasi gerekmektedir.
RAM'lar birbirinden tamamen bagimsiz hücrelerden olusur. Bu hücrelerin her birinin kendine ait sayisal bir adresi vardir. Her hücrenin çift yönlü bir çikisi vardir. Bu çikis veri yoluda (Data Bus) mikroislemciye baglidir. Bu adresleme yöntemiyle RAM'daki herhangi bir bellek hücresine istenildigi anda digerlerinden tamamen bagimsiz olarak erisilebilir. Iste Rasgele Erisimli Bellek adida buradan gelmektedir. RAM'da istenen kayda yada hücreye aninda erisilebilir. RAM kisa süreli bilgi depolamak için kullanilir. RAM genellikle anakart üzerindeki SIMM adi verilen yuvalara takilir. SIMM yuvalari ikiye ayrilir 72 Pinlik SIMM yuvalari ve 30 Pinlik SIMMyuvalari. Üçüncü bir modül ise DIMM (Dual Inline Memory Modules) modülüdür. DIMM modülü 168 pinlik bir konfigürasyondan olusur. DIMM modüllerinin , biraz daha uzun olmalariyla birlikte ayni hacime SIMM modüllere oranla iki kat daha fazla bellek sigdira bildigi söylenebilir. Bazi sistemler yanlizca SIMM ve Bazilari da her iki modülü birden bulundurabilirler. Normal olarak DIMM, SIMM'den daha pahalidir. Ancak DIMM modülü yerlesik tampon özelligi sayesinde daha iyi bir performans gösterir ve daha güvenlidir.
Ses Karti Nedir ?

Ses karti bilgisayarda müzik dosylarini çalmak, oyunlari sesli ve kalitede oynamak için kullanilir. Ses karti genel üretim itibari ile Base:220 Irq 5 Dma 1 i kullanirlar. Oyunlar yada vb bir program ses dosyasini islemek disarya herhangi bir sekilde çikis yapmak için bu seskartlari kullanilir. Ses kartlari artik günümüzde onboard yani anakart üzerinde de gelmektedir. Böyle anakartlara Baska bir seskarti takabilmek için Anakartin biosundan yada üzerindeki bir jumper dan eskisini iptal etmek gerekir. Aksi halde çakisma kaçinilmazdir

HArbiden bir zamanlar bunları ezberliycm die cnm çıkıodu..
saol .....

harbyden yeni başlayanlar için bunlar bütün acemiler buraya ben değlim ha yanlış anlamayın

bilmiyenler için güzel kaynak

paylaşım için saol