Konu: Ülkemizdeki Müzeler

İSTANBUL
Sadberk Hanım Müzesi
Sadberk Hanım Müzesi Vehbi Koç Vakfı tarafından 1980 yılında Sarıyer İstanbul'daki Azeryan yalısında kurulan Türkiye'nin ilk özel müzesidir. Müze Vakfın kurucusu Vehbi Koç'un eşi olan koleksiyoner Sadberk Koç'un adını taşır.

Sadberk Hanım'ın hayatı boyunca topladığı geleneksel elişlerinden oluşan ilk koleksiyonla açılan müze değerli taşlarla bezenmiş süs eşyaları ve 16. ve 18. yüzyıllara ait giysi ve kumaşlar gibi etnografik eserlerle genişlemiştir.

1983 yılında ünlü koleksiyoner Hüseyin Kocabaş'ın koleksiyonunun da alınmasıyla küçük bir arkeoloji müzesi haline de gelen müze 1988 yılında "Europa Nostra" ödülünü almıştır.

İSTANBUL

Sağlık Müzesi
Sağlık Müzesi İstanbul'da Sultanahmet'te müze.

Dr. Hikmet Hamdi tarafından 1918'de kuruldu. Önce zührevi hastalıklarla ilgili tablo ve şekiller sergilendi sonradan bunlara bulaşıcı ve sosyal hastalıklarla ilgili tablo ve şekiller eklendi. Müze 1928'de ve 1939'da yeniden düzenlendi. Müzede ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerine yardımcı olacak nitelikte Fizyoloji ve Anatomi bölümleriyle Kanser Verem Akıl ve Ruh Sağlığı Beslenme Hastalıkları Diş Sağlığı Bulaşıcı Hastalıklar vb. bölümler yer alır.

İSTANBUL

Topkapı Sarayı
Topkapı Sarayı İstanbul'da yer alan ve dünyada günümüze gelebilmiş sarayların en eskisi ve genişidir. Konumu Haliç'i Boğaziçi'ni ve Marmara denizi gören İstanbul'un ilk kuruluş yeri olan bilinen akropol tepesidir. Tarihi İstanbul üçgen yarımadasının en uç noktasında 5 km'yi bulan surlarla çevrili 700.000 m2 özel araziye sahip bir komplekstir.
Tarihçe

İstanbul'daki ilk Osmanlı Sarayı'nın temeli Fatih Sultan Mehmet tarafından Bayezit semtinde atılmıştır. 1454-1458 yılları arasında ahşap olarak yapılan Eski Saray'ın haremlik ve selamlık bölümleri mevcuttu. Yeni Saray (Topkapı Sarayı)'ın yapımına 1466 yılında başlanmış ve 1478'de bitirilmiştir. Topkapı Sarayı'nın diğer Avrupa saraylarından ayrılan önemli bir özelliği tek bir binada olmayıp çeşitli köşk ve dairelerden ayrı ayrı yapılar halinde inşa edilmesidir.

İlk olarak yapılan Çinili Köşk-Saray'dır (1472). İki katlı olan bina Orta Asya mimarisi karakterindedir. Binanın içi ve dışı çok kıymetli çinilerle bezenmiştir. Çinili Köşk'ten sonra Kubbealtı Arz Odası Has Oda Hazine Kiler Seferliler gibi bölümlerle mutfaklar hasta odası hamam Ağalar Camii ahır vb. binalar ilave edilmiştir. Son olarak saray surları ile Sultanahmet yönündeki asıl kapının (Bab-ı Hümayun) yapımı ile Topkapı Sarayı'nın inşası tamamlanmıştır.

Sarayın harem bölümü Sultan III. Murat döneminde yapılmıştır (1574-1595). İnşaat tamamlandıktan sonra Bayezit'da ikamet eden Harem halkı buraya taşınmıştır. Saraya zamanla Enderun Mektebi Hekimbaşı Odası Enderun Eczanesi Sarayburnu'ndaki köşklerle camiler kütüphane ve ahırlar ilave edilmiştir. IV. Murat (1623-1640) zamanında Revan ve Bağdat Köşkleri Sultan İbrahim (1640-1648) devrinde Sünnet Odası İtfaiye Köşkü ve sonraları Mustafa Paşa Köşkü Hırka-i Şerif Dairesi Kütüphane Alay Köşkü Mecidiye Köşkü gibi yapılar inşa edilmiştir.

Topkapı Sarayı 700.000 m2'lik bir alanı kaplamaktaydı. Burada 10 cami 3 namazgâh 8 koğuş binası 14 hamam 2 hastane 2 eczane 5 okul 12 kütüphane 7 hazine dairesi 6 kule 22 çeşme 11 kuyu 2 sarnıç 6 havuz 2 su terazisi 1 asma bahçe 20 kubbeli mutfak 348 oda ve salon ile Sarayburnu'nda yazlık köşkler bulunmaktaydı. [1]

Topkapı Sarayı Bakanlar Kurulu karıyla 3 Nisan 1924 tarihinde müzeye çevrilerek aynı yılın 9 Ekim'inde ziyaretçilere açılmıştır. Sürekli ve geçici 20 sergi salonu 86.000 parça eski eseri ile dünyanın en büyük ve en zengin saray-müzelerindendir.

İSTANBUL

Türk ve İslam Eserleri Müzesi
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Sultan Ahmet Meydanı'nın batısında yer alan İbrahim Paşa Sarayı (16. yüzyıl) binasında yer almaktadır. 1983 yılından beri Türk ve İslam Eserleri Müzesi olarak kullanılmaktadır.

Sultan sarayları dışında günümüze kadar gelebilen tek özel saraydır. Kemerler üzerine yükseltilmiş yapı 3 taraftan ortadaki terası çevreler. Terastan müzenin ilk bölümüne merdivenlerle ulaşılır. Odalar ve salonlarda İslam dünyasının değişik ülkelerinde meydana getirilmiş nadir sanat eserleri sergilenmektedir. Taş ve pişmiş toprak ****l ve seramik objeler cam eşyalar el yazma kitaplar devirlerinin en kıymetli örnekleridir. Büyük salonların bulunduğu geniş camekanlı kısımda 13-20 yy.ların el işi Türk halılarının şaheser örnekleri sergilenir. Bu eşsiz koleksiyon dünyanın en zengin koleksiyonudur. 13 yy. Selçuklu halıları ve sonraki asırlara ait diğer parçalar itina ile sergilenmişlerdir. Halı bölümünün alt katı son birkaç asrın Türk günlük yaşamı ve eserlerinin sergilendiği Etnoğrafik bölümdür.

İSTANBUL

Yıldız Porselen Fabrikası
Yıldız Sarayı Porselen Fabrikası İstanbul Yıldız Parkı bahçesinde yerleşik müze-fabrika. 1892-1894 yıllarında Osmanlı Sarayı çini gereksinimlerini karşılamak ve gerileyen çini sanatını geliştirmek amacıyla kurulmuştur. Türkiye'nin bu alanda üretime devam eden en eski tesisi olan fabrika günümüzde TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı'na bağlıdır.

Tarihçe

19. yüzyılda geleneksel Türk sanatlarının en önemlilerinden biri olan çini sanatının gerilemiş olması Osmanlı Devleti'ni bu alanda büyük ölçüde dışa bağlı duruma getirmiştir. Tesis Sultan II. Abdülhamid'in talimatı ile 1892-1894 yıllarında saray ve çevresinin çini ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu adıyla kurulmuştur.

Fabrika Fransız Serves ve Limoges şirketinden ithal edilen teknoloji çalışmaya başlamış bu amaçla Fransa'dan uzman personel ve çini kalıpları getirilmiştir. 1894 İstanbul depreminde ciddi zarar gören fabrika bir süre üretime ara vermiş ve İtalyan Mimar Raimondo d'Aronco tarafından onarılmıştır.

Fabrikada vazolar duvar tabakları yazı ve sofra takımları kartvizit tabakları kapaklı kaseler sahanlar aşure tepsileri şekerlikler çay ve fincan takımları gibi günlük kullanım eşyaları da üretilmiştir.

II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi sonrasında üretimi durdurulan fabrika 1911 yılında eski yöneticilerinin çabaları ile yeniden faaliyete geçirilmiştir. Kurtuluş savaşı döneminde sıkıntısı çekilen telgraf tellerini birbirine bağlamakta kullanılan kaolin fincanların üretimini de yapan fabrika 1957 yılında Sümerbank'a devredilmiştir.

Batı ve Anadolu sanatı sentezine önemli katkıları olan fabrika Cumhuriyet Dönemi'nde de üretime devam etmiş ve geleneksel Türk çini sanatının dünyaca tanıtılmasında önemli rol oynamıştır.

Günümüzde TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı'na bağlı olan Yıldız Porselen Fabrikası günümüz beğeni ve gereksinimlerine yönelik ürünler yanında başlangıç döneminde yaptığı ürünlerin de benzerlerini üretmektedir.

İstanbul Arkeoloji Müzeleri
İstanbul Arkeoloji Müzeleri çeşitli kültürlere ait bir milyonu aşkın eserle dünyanın en büyük müzeleri arasındadır. 19. yy.ın sonlarında ressam ve müzeci Osman Hamdi Bey tarafından İmparatorluk Müzesi olarak kurulmuştur ve 13 Haziran 1891 tarihinde ziyarete açılmıştır.

Müzenin koleksiyonunda Balkanlar'dan Afrika'ya Anadolu ve Mezopotamya'dan Arap Yarımadası'na ve Afganistan'a kadar Osmanlı İmparatorluğu'nun sınırları içinde yer alan medeniyetlere ait eserler bulunmaktadır.

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Arkeoloji Müzesi Eski Şark Eserleri Müzesi ve Çinili Köşk Müzesi olmak üzere üç müzeden oluşmaktadır.


Arkeoloji Müzesi

Ana bina ve ek bina olmak üzere iki binadan oluşmaktadır. Ana binanın yapımına 1881 yılında Osman Hamdi Bey tarafından başlanmış 1902 ve 1908 yılında yapılan ilavelerle bugünkü durumuna gelmiştir.

İstanbul Arkeoloji Müzeleri ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

Neoklasik bir yapı olan binanın cephesi mimarı Alexandre Vallaury tarafından İskender Lahti ve Ağlayan Kadınlar Lahti'nden esinlenerek yapılmıştır.

Binanın alt katında İskender Ağlayan Kadınlar Satrap Lykia ve Tabnit Lahti gibi Sayda kral mezarlarında bulunan lahitler ile antik kentlerden getirilen heykel ve kabartmalar sergilenmektedir.

Arkaik Dönem'den Bizans Dönemi'ne kadar olan heykel sanatının gelişimi kronolojik sıralama içerisinde görülebilir.

Ana binanın üst katında ise küçük taş eserler çanak çömlekler pişmiş toprak heykelcikler hazine bölümü 80.000 sikke mühür nişan ve madalya bulunmaktadır.

Altı katlı olan ek binanın dört katı sergi salonu olarak düzenlenmiştir. Binanın giriş katında Çocuk Müzesi ile mimari eserler sergisi birinci katında Çağlarboyu İstanbul ikinci katında Çağlarboyu Anadolu ve Truva en üst katında Anadolu'nun Çevre Kültürleri: Kıbrıs Suriye Filistin sergi salonları bulunmaktadır.

Bölümleri

Eski Şark Eserleri Müzesi

1883 yılında Osman Hamdi Bey tarafından Güzel Sanatlar Okulu olarak yaptırılmış 1917-1919 ve 1932-1935 yıllarında müze olarak düzenlenmiştir.

Anadolu Mezopotamya Mısır ve Arap eserlerinin Kadeş Antlaşması'nın Zincirli Heykel'in sergilendiği Eski Şark Eserleri Müzesi'nde 75.000 çivi yazılı belgenin bulunduğu Tablet Arşivi ve 20.000'e yakın arkeolojik eser bulunmaktadır.

Çinili Köşk Müzesi

1472 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır. 1875-1891 yılları arasında İmparatorluk Müzesi olarak kullanılmış 1953 yılında Türk ve İslam eserleri sergilenmeye başlanmış 1981 yılında İstanbul Arkeoloji Müzeleri'ne dahil olmuştur.

Ön cephesi tek arka cephesi ise iki katlı olan Çinili Köşk Müzesi'nde Selçuklu ve Osmanlı Dönemi çini ve seramikleri sergilenmekte depolarında 2.000 eser bulunmaktadır.

Çocuk Müzesi

Ek binanın zemin katında bulunan Çocuk Müzesinde Tunç Çağı'ndan Bizans dönemine kadar yazının icadı çanak-çömlek yapımı ve kullanımı paranın icadı gibi tarihte yaşanan ilklerivurgulayan eserler ve canlandırmalar yer almaktadır.

İstanbul'un çevre kültürleri

Ek binanın zemin salonunda yer alan sergide Trakya ve Bitinya bölgesinde yapılan çeşitli kazılardan gelen buluntular ile Bizans dönemi eserleri sergilenmektedir.

Çağlar boyu İstanbul
Bu salonda İstanbul'un prehistorik dönemden Osmanlı dönemine kadar geçirdiği sanatsal siyasal ve kültürel değişimi yansıtan eserler sergilenmektedir.

Çağlar boyu Anadolu ve Truva

Truva'nın 9 yerleşim katında bulunanların yer aldığı vitrinlere paralel olarak Anadolu ve Trakya'da Paleolitik Çağ ile Demir Çağ'ın sonuna kadar uzanan sürece ait buluntular sergilenmektedir.

İstanbul Deniz Müzesi

İstanbul Deniz Müzesi Türkiye'nin denizcilik alanında en büyük müzesidir içerdiği koleksiyon çeşitliliği açısından dünyanın sayılı müzelerinden biridir. Koleksiyonunda yaklaşık 20.000 adet eser bulunmaktadır. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı olan İstanbul Deniz Müzesi Türkiye'de kurulan ilk askeri müzedir.

Türk Deniz Müzesi; 1897 yılında dönemin Bahriye Nazırı Hasan Hüsnü Paşa'nın emirleri Miralay (Albay) Hikmet Bey ve Yüzbaşı Süleyman Nutki'nin büyük gayret ve çabaları sonucu Tersane-i Amire'de (Osmanlı Devlet Tersanesi Kasımpaşa İstanbul'da) küçük bir binada "Müze ve Kütüphane İdaresi" İsmi ile kurulmuştur

Önceleri tasnifi yapılmamış müze deposu olarak sergiye açılmıştır. 1914 yılında Bahriye Nazırı olan Cemal Paşa denizciliğin tüm kollarında olduğu gibi müzede de reform yapmış ve müdürlüğe Deniz Yüzbaşı Ressam Ali Sami Boyar'ı getirerek bilimsel anlamda yeniden düzenlenmesine olanak sağlamıştır. Boyar Türk gemilerinin tam ve yarım modellerinin yapılması için "gemi model atelyesi" ve mankenlerin yapıldığı "mulaj-manken atelyesi"ni kurarak müzeciliğin geliştirilmesine ve bugünkü halini almasına temel oluşturmuştur.

II. Dünya Savaşı 'nın başlamasıyla eserler korunma amacıyla Anadolu'ya nakledilmiştir. Savaş sonunda 1946 yılında müzenin tekrar İstanbul'a taşınmasına karar verilmiş ve müze o günün koşullarında en uygun yer olan Dolmabahçe Camii Külliyesi'ne taşınmış yeni müze müdürü Haluk Şehsyvaroğlu idaresinde iki yıllık bir çalışmadan sonra 27 Eylül 1948 yılında ziyarete açılmıştır.1961 yılında müze Beşiktaş İskele Meydanı'nda Türk Amirali Kaptan-ı Derya Barbaros Hayrettin Paşa'nın anıtı ve türbesi yanında bugünkü bulunduğu yere taşınmıştır.

Ana sergi binası 3 katlı olup 1500 m² lik alana sahiptir. Binada bulunan 4 büyük salon ve 17 oda sergileme alanı olarak kullanılmış ve salonlara rüzgar yönlerinin isimleri verilmiştir. Müzede saltanat kayıkları bahriyeli kıyafetleri el yazmaları gemi modellerisancaklarharitalar ve portolanlar tablolar tuğralar ve armalar kadırgalar seyir aletleri gemi baş figürleri ile silahlar sergilenmektedir.

İstanbul Havacılık Müzesi


İstanbul Havacılık Müzesi Yeşilköy'de askeri havaalanın bitişiğinde yer alan ve Türk hava kuvvetlerine ait uçakların sergilendiği müzedir.

1971-1978 yılları arasında İzmir Cumaovası Sivil Havaalanında faaliyet gösteren Türkiye'nin ilk hava müzesi yerinin elverişsizliği nedeniyle ziyaretçi çekmeyince ulaşım kolaylıkları ve ilk hava birliğinin kurulduğu yer olması nedeniyle müze için daha uygun bir yer olduğu tespit edilen Yeşilköy'e müzenin taşınması ile oluşmuştur. Müze binası inşaatı 1977 yılında başlamış 16 Ekim 1985 tarihinde ziyarete açılmıştır.

Uçak hangarında ve açık alanda Türk Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmış çeşitli uçaklar ve helikopterler; Anılar Salonu'nda havacılık tarihi ile özdeşleşmiş insanlara ait hatıra eşyalar; Motor reyonunda pervaneli ve jet uçaklara ait muhtelif motorlar; Silahlar Salonu'nda havacılık tarihinde kullanılmış ve günümüzde kullanılan çeşitli silahlar ve akrotimin Türkiye'de gelişimine ilişkin bilgiler Kıyafetler Salonu'nda Osmanlı havacılarından günümüze kadar havacıların kullandığı kıyafetlerin imitasyonları ziyaretçilere sunulmaktadır.

Müzenin bünyesinde bir kütüphane sinema salonu kafeterya hediyelik eşya satış reyonu bulunmaktadır.

İstanbul Oyuncak Müzesi
İstanbul Oyuncak Müzesi Göztepe İstanbul'da şair Sunay Akın tarafından 2005 yılında kurulan oyuncak müzesi.
İstanbul Oyuncak Müzesi - Amblem

Sunay Akın'ın ailesine ait tarihi bir köşkte kurulan müzenin açılışı 23 Nisan 2005 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

Müzede Sunay Akın tarafından dünyanın değişik yerlerinden toplanan 2000 kadar oyuncak sergilenmektedir. Sergilenen eserlerin en eskisi 1817 yılında Fransa'da yapılmış bir kemandır. 1820 yılında Amerika'da yapılan bir bebek yine aynı ülkeden 1860 yılına ait misketler Almanya'da yapılan yüz yaşında teneke oyuncaklar ve porselen bebekler müzenin en eski eserleri arasındadır.

4 katlı ahşap yapıda kafeterya ile toplantı ve gösteri salonu da yer almaktadır. Müzenin tasarımını sahne tasarımı sanatçısı Ayhan Doğan yapmıştır.